Bolesna skolioza: dzwonek alarmowy. Badanie i różnicowanie z wykorzystaniem Medycyny Ortopedycznej wg Cyriax’a. Przykłady praktyczne


Przykład 1

Wywiad

  • Chłopiec, 13 lat.
  • Od 3 miesięcy ból lokalny w kręgosłupie, po prawej stronie, okolica L2-L3 narastający.
  • Nasilający się w czasie siedzenia, w zgięciu.
  • Ból budzi w nocy.
  • Poza bólem kręgosłupa doskonały stan zdrowia.


Badanie funkcjonalne
 

  • Skolioza piersiowo-lędźwiowa jednołukowa w lewo ok. 20o.
  • Duże ograniczenie i ból w czasie zgięcia, zgięcia bocznego w lewo.
  • Bolesna palpacja wyrostków L2 i L3.
  • Pozostałe testy negatywne

 

RTG: sklerotyzacja w okolicy trzonów L2-L3, dodatkowe badania

Diagnoza: Kostniak kostninowy (osteoid osteoma)
Leczenie: Operacja

Przykład 2

Wywiad

  • Kobieta, lat 32
  • Od 3 tygodni silny ból pleców, obustronny, lekko promieniujący do obu pośladków
  • Przyczyna: przenoszenie ciężkiego przedmiotu, ból pojawił się bezpośrednio, po czym się zwiększył.
  • Obecnie bez zmian, w odniesieniu do początku dolegliwości poprawa (mniejszy ból).
  • Prowokowany przez zgięcie, siedzenie, wstawanie, kaszel bolesny w plecach.
  • Stanie, chodzenie nie prowokuje, daje niewielką poprawę.
  • Leżenie eliminuje ból, noc bez bólu, rano lepiej (prawie bez bólu).
  • Ból jest prawie cały czas, raz większy raz mniejszy.


Badanie funkcjonalne
 

  • Niewielka (ok. 10-15o) skolioza dwułukowa piersiowa w prawo, lędźwiowa w lewo
  • Test Adams’a pozytywny
  • Zgięcie bolesne: bolesny łuk (wskazuje na małą przepuklinę tylno-centralną) z chwilową dewiacja tułowia w lewo (przepuklina na poziomie L4, poziom L5 jest ustabilizowany przez więzadło biodrowo-lędźwiowe)
  • Zgięcie boczne w lewo bolesne: pośladek
  • Zgięcie boczne w prawo bolesne: na końcu ruchu w kręgosłupie
  • Pozostałe testy badania piersiowego negatywne
  • Stanie: Chwilowa dewiacja w zgięciu
  • Dodatkowo badanie SLR: negatywne
  • Badanie neurologiczne: negatywne


Diagnoza: Mała przepuklina tylno-centralna na poziomie L4, twarda z miękkim elementem jądrowym, skolioza idiopatyczna pierwotna
Leczenie: manipulacja

Przykład 3

Wywiad

  • Chłopiec, lat 14
  • Ból w przejściu piersiowo-lędźwiowym, w okolicy prawej łopatki
  • Od 2 miesięcy, bez zmian, bez przyczyny
  • Ból pojawia się w czasie chodzenia (po ok. 45 min.), w staniu
  • Siedzenie, zgięcie, leżenie eliminuje dolegliwości od razu

Badanie funkcjonalne

  • Niewielka skolioza (10-15o), wysoko piersiowa w lewo, w przejściu piersiowo-lędźwiowym w prawo.
  • Poza tym negatywne.
  • Test Adams’a

 


Badanie dodatkowe

Stanie na jednej nodze ukazuje kompensacje słabej stabilności tułowia, przez przeprostne ustawnie kręgosłupa piersiowego, asymetryczną rotację tułowia w prawo i zgięcie boczne w odcinku piersiowym w prawo. Takie ustawienie w czasie wykonywanych testów może tłumaczyć przeciążenie struktur więzadłowo-stawowych po stronie prawej w staniu i w czasie chodzenia.


Diagnoza: zespół posturalny, więzadłowy, skolioza idiopatyczna pierwotna, przeciążenie wtórne do zaburzenia kontroli posturalnej
Leczenie: PNF, Stabilizacja tułowia, Szkoła pleców


Podsumowanie
Powyżej przedstawione przykłady diagnostyki bólu w skoliozie są w odniesieniu do tytułowego „alarmu” w diagnostyce różnicowej często spotykanymi w codziennej pracy pacjentami. Zawsze warto jednak pamiętać, że nawet jeśli nie uda się nam zróżnicować przyczyny bólu na pierwszej wizycie to możemy podjąć leczenie w oparcie o hipotezę wynikającą z interpretacji badania.

Nie zapominajmy jednak nigdy, że brak poprawy zawsze będzie wskazaniem do dalszej diagnostyki i zmiany hipotezy.