Standardy badania odcinka szyjnego kręgosłupa

BADANIE FUNKCJONALNE

W badaniu funkcjonalnym szukamy ograniczeń ruchomości, zwracamy uwagę na prowokowany ból w czasie ruchu, wykonujemy podstawowe badanie neurologiczne w zakresie przewodnictwa.

Aktywne ruchy karkiem

Testy aktywne choć nie są selektywne ponieważ pracują mięśnie i poruszaną się stawy więc nie mamy możliwości różnicowania pomiędzy poszczególnym strukturami, jednak stanowią ważny element badania dający możliwość oceny ruchomości i prowokacji bólu w obciążeniu. Badamy:

wyprost

rotacja w lewo

rotacja w prawo

zgięcie boczne w lewo

zgięcie boczne w prawo

zgięcie

 

Po tych testach możemy ocenić czy mamy do czynienia z pełnym wzorcem stawowym wskazującym na zapalenie lub zwyrodnienie, czy częściowym wzorcem stawowym z którym zwykle przebiega przepuklina dyskowa. Pełny wzorzec stawowy to symetryczne ograniczenie obu zgięć bocznych, obu rotacji, wyprostu, natomiast zgięcie jest najbardziej komfortowe. Częściowy wzorzec jest każdą inną kombinacją bólu i ograniczenia.

 

Pasywne ruchy karkiem

Badając testy pasywne uzyskujemy dodatkowe informacje takie jak czucie końcowe rotacji, które powinno być elastyczne (torebkowe), zakres ruchu będzie dokładniej zweryfikowany dzięki zastosowaniu chwytów ograniczających reakcje pacjenta na pojawiający się w czasie badania ból. Wykonujemy ponownie testy:

pasywny wyprost

pasywna rotacja w prawo

pasywna rotacja w lewo

pasywne zgięcie w prawo

pasywne zgięcie w lewo

pasywne zgięcie

 

Testy pasywne wymagają od badającego skupienia, wyczucia ruchu i tzw. odpowiedzi tkankowej.

 

Oporowe testy karku

Izometryczne testy oporowe wykonujemy zwykle w celu zróżnicowania poważnych patologii, ponieważ uszkodzenia mięśniowe odcinka szyjnego są niezwykle rzadkie. Ból i osłabienie w czasie wykonywania tych testów jest „dzwonkiem alarmowym” i będzie zwykle wskazywało na poważną patologię, np. złamanie, nowotwór trzonu, złamanie pierwszego żebra, stan po wstrząśnieniu mózgu. Zawsze wykonujemy test oporowej rotacji będący testem wskaźnikowym korzenia C1, pozostałe testy tylko w przypadku wątpliwości diagnostycznych. Wykomujemy:

test oporowej rotacji w prawo (C1)

test oporowej rotacji w lewo (C1)

test oporowego zgięcia bocznego w prawo

test oporowego zgięcia bocznego w lewo

test oporowego wyprostu

test oporowego zgięcia

 

Uniesienie barków

Jest to test dla ruchomości łopatki względem klatki piersiowej, prowokowane są również stawy barkowo-obojczykowy, mostkowo-obojczykowy, pierwszy staw żebrowo-trzonowy. Jakikolwiek ból lub ograniczenie w tych testach jest wskazaniem do kompletnego badania obręczy barkowej. Ponadto test oporowy jest testem wskaźnikowym dla korzeni C2, C3 i C4. Badamy:

aktywne uniesienie barków

test oporowy uniesienia barków (C2-3-4)

 

Elewacja odwiedzeniowa ramion

Jest to test w celu wykrycia alternatywnych przyczyn bólu w ramieniu. Jeśli ten test jest pozytywny (ból, ograniczenie) konieczne jest standardowe badanie barku.

 

Badanie neurologiczne

Badamy przewodnictwo motoryczne testami oporowymi (wskaźnikowymi) dla poszczególnych korzeni, przewodnictwo czuciowe i odruchy. Praktyczne znaczenie ubytków to potwierdzenie poziomu uszkodzenia, ale również kolejność pojawiających się symptomów i objawów pozwala ocenić wielkość przepukliny (możliwości repozycji): ból – ucisk na osłonę oponową korzenia, parestezje – niewielki ucisk na parenchymę korzenia, ubytki – duży ucisk na parenchymę.

 

Testy motoryczne

Wykonujemy z maksymalną siłą, próbując „przełamać” opór pacjenta, porównując obie strony, czasami kilka razy. Ubytki motoryczne związane z uciskiem przepukliny dyskowej na korzeń są zwykle relatywnie niewielkie i zwykle skojarzone z bólem obecnym w danym segmencie, zupełnie odwrotnie prezentują się klinicznie ubytki motoryczne spowodowane uciskiem osteofitu; zwykle jako bezbolesne osłabienie co jest dla nas „dzwonkiem alarmowym”. Wykonujemy testy:

odwiedzenie (C5)

rotacja zewnętrzna (C5)

zgięcie łokcia (C 5-6)

wyprost łokcia (C7)

wyprost nadgarstka (C6)

zgięcie nadgarstka (C7)

wyprost kciuka (C8)

przywiedzenie małego palca (Th1)

 

Testy czuciowe

Dystalna promieniowa część przedramienia (C5)

Palce I – II (C6)

Palce II – III – IV (C7)

Palce IV – V +łokciowa cześć ręki (C8)

Łokciowa dystalna część przedramienia (Th1)

Przyśrodkowa część ramienia (Th2)

 

Odruchy

odruch z m. biceps (C 5-6)

odruch z m. brachioradialis (C-5)

odruch z m. triceps (C-7)

odruch Babińskiego (objaw rdzenia kręgowego)