Czym metoda Cyriaxa różni się od innych metod?

Medycyna Ortopedyczna wg Cyriax'a, czyli tzw. metoda Cyriax'a jest systemem diagnostyczno-terapeutycznym nakierowanym na pacjenta z dolegliwościami układu ruchu. Precyzyjna diagnostyka i propozycje leczenia stanowią klinicznie potwierdzone sposoby leczenia. Sama w sobie nie wyróżnia się spośród innych metod, które również posiadają swoje hipotezy, własne systemy diagnostyczne oraz sposoby leczenia. Ale jest unikalna w swojej prostocie. Badając minimum, osiągamy maksimum informacji, wykonując niewiele, otrzymujemy doskonałe efekty.

Jednak filozofia dra Cyriax'a obecna jest w wielu metodach, ponieważ był on nauczycielem takich sław jak McKenzie, Kaltenborn, Maitland. System wartości dra Cyriax'a jest wyjątkowy, ale wielu jego znamienitych uczniów dzięki swojej pracy opublikowało metody nazwane później ich imieniem, zapewniając tym samym ewolucje standardów Cyriax'a w wielu kierunkach.

Podstawowe założenia, obszary terapeutyczne, metody Cyriax'a.

Podstawowym założeniem Medycyny Ortopedycznej wg Cyriax'a jest leczenie wzorca klinicznego. Przez zaproponowany w metodzie wywiad i badanie funkcjonalne uzyskujemy kompletną informację na temat badanego pacjenta. Dla wszystkich obrazów klinicznych metoda oferuje lokalne, bezpośrednie, sprawne i korzystne ekonomicznie leczenie.

System i etapy kształcenia fizjoterapeutów w metodzie Cyriax'a.

Cykl szkoleń pozwala zróżnicować i zastosować równocześnie dopasowane leczenie dla wielu patologii, m.in.: przepukliny dyskowe, zapalenia ścięgien, wolne ciałko stawowe, mechaniczne (przeciążeniowe) zapalenia stawów, niestabilności więzadłowe itd. Rozpoczynamy od najciekawszych tematów, czyli bark i odcinek lędźwiowy kręgosłupa, kolejne moduły to kompletny obraz aparatu ruchu, nie zapominając o stawie żuchwowo-skroniowym czy stawie krzyżowo-biodrowym.

Kto może zostać terapeutą metody Cyriax? Czy musi to być magister fizjoterapii czy również technik fizjoterapii może zapisać się na kurs?

Kursy Medycyny Ortopedycznej są szkoleniami podyplomowymi, więc w kursie może wziąć udział lekarz lub fizjoterapeuta legitymujący się dyplomem fizjoterapeuty, niezależnie od tego czy jest to technik, licencjat czy magister.

Dlaczego metoda Cyriax'a cieszy się tak dużym zainteresowaniem fizjoterapeutów?

Z roku na rok zwiększa się liczba lekarzy i fizjoterapeutów korzystających z zasad Medycyny Ortopedycznej wg Cyriax'a. Wystarczy sięgnąć do listy kursantów publikowanej na portalu www.cyriax.pl, by zauważyć, jak dużą i silną grupę stanowimy. Już prawie każdy zakątek naszego kraju zaopatrzony jest w choćby „kiełkujące ziarno" po pierwszym module szkolenia. W wielu miastach mamy certyfikowanych terapeutów nie tylko służących swoją wiedzą pacjentom, ale stanowiących wsparcie dla „nowego narybku" grup szkoleniowych. Bo kto nie doradzi lepiej niż kolega po fachu. Myślenie kliniczne w Medycynie Ortopedycznej wg Cyriax'a oparte o wywiad i badanie funkcjonalne daje solidną podstawę do pracy praktycznej, codziennej, wykonywanej w gabinecie, na oddziale, w przychodni. Fizjoterapeuta wyposażony w wiedzę zdobytą na kursie staje się partnerem dla lekarza, stanowi siłę doradczą w jakże ważnej dyskusji diagnostycznej przykładającej się na wybór sposobu leczenia. Efekty osiągane po celowanym leczeniu są dobre, a ich brak - złą prognozą wymagającą weryfikacji wcześniej ustalonej diagnozy. Leczenie staje się proste, ściśle określone przez diagnozę. Z drugiej strony wiemy dokładnie, kiedy nie podejmować leczenia, kiedy należy pacjenta skierować do lekarza w celu dalszej, bardziej szczegółowej diagnostyki. Z drugiej strony, lekarz kierujący pacjenta do nas jest spokojny o wynik rehabilitacji. Tak więc Medycyna Ortopedyczna wg Cyriax'a jest dla wszystkich fizjoterapeutów, lekarzy wspólnym językiem porozumiewania się między sobą. Rozumiejąc siebie nawzajem, opierając się o te same standardy, łatwiej współpracować. Dlatego moim zdaniem płaszczyzna porozumienia oparta o filozofię dr Cyriax'a jest bezcenna i to jest m.in. źródło tak dużego zainteresowania tą metodą w naszym kraju.

Jak środowisko lekarskie podchodzi do metody Cyriaxa? Czy lekarze znają tę metodę?

Wykształcony w metodzie fizjoterapeuta staje się partnerem do rozmowy. Dr Cyriax był lekarzem ortopedą, skonstruował system diagnostyczno-terapeutyczny, w którym każde ogniwo jest ważne. Gdzie lekarz i fizjoterapeuta mają swoje miejsce, mówią tym samym językiem, uzupełniają siebie nawzajem. Badanie w Medycynie Ortopedycznej wg Cyriax'a jest standardowym badaniem ortopedycznym poznawanym przez lekarzy jeszcze w czasie studiów, takie pojęcia jak zapalenie stawu, wolne ciałko stawowe, zapalenie pochewki ścięgna nie są dla lekarza niczym nowym, natomiast możliwości wykorzystywania tej wiedzy w kontakcie z rehabilitantem zobowiązuje właśnie rehabilitanta do poznania tej wiedzy, co też w czasie kursów daje swój wyraz. Tak więc mogę śmiało powiedzieć, że środowisko lekarskie nawet nie znając metody Cyriax'a, chętnie przyjmuje do swojego arsenału leczniczego kolejne narzędzie, które inteligentnie reaguje na zmieniające się objawy w czasie leczenia, potrafi odpowiednio zareagować w sytuacji pogorszenia, zmienić w odpowiednim czasie dawkowanie, opierając się o te same wytyczne. Fizjoterapeuta jest „inteligentnym lekiem" wykorzystywanym w leczeniu zachowawczym, dlatego jest chętnie stosowanym i sprawdzonym środkiem leczniczym.

Którzy pacjenci są najbardziej problematyczni, a którzy sprawiają najwięcej satysfakcji w codziennej pracy?

Tutaj statystyka robi swoje. Codzienna praktyka nie jest tak spektakularna jak w znanym serialu, gdzie co odcinek przyjmowany jest pacjent z najrzadszą chorobą świata. Czasami jednak trafia do nas pacjent „skomplikowany" z bólem, u którego w badaniu ukazuje się wzorzec przyczyny niemechanicznej, lekarz potwierdza nasze przypuszczenia, zleca dalszą diagnostykę, konsultacje i dopiero stawia diagnozę. Tak więc system „dzwonków alarmowych" zawartych w metodzie Cyriax'a daje pewność decyzji, czy podejmować leczenie, czy odesłać na dalszą diagnostykę do lekarza. Na co dzień jednak najczęściej trafiają pacjenci z bólem pleców, karku, małe uszkodzenia mięśni, naciągnięcia więzadeł. Jest to najbardziej problematyczna, lecz niedoceniana grupa pacjentów dająca wielką satysfakcję. Jak sami twierdzą: „Patrząc na innych (pacjentów neurologicznych), to mi nic nie dolega". Wyobraźmy jednak sobie, że korzystając z wywiadu i badania funkcjonalnego odszukujemy przyczynę bólu, w konsekwencji krótkim celowanym leczeniem udaje się nam ten ból zlikwidować. Przykładem może być naciągnięte więzadło, które może dawać dolegliwości przez wiele miesięcy, ale tylko w specyficznym ustawieniu, jak to mówią pacjenci: „jak tą nogą zrobię tak.., to po chwili zacznie mnie boleć". Nie inaczej jest przy niewielkim uszkodzeniu mięśnia, które w relacji pacjenta jest „takim małym bólem, który nie jest cały czas, ale czasami się pojawia i chyba faktycznie po większym obciążeniu...". Specyficzną grupę stanowią pacjenci wyposażeni w badania obrazowe, dokładne, wszystko w nich widać, lecz niestety to wszystko, to zbyt dużo, by podjąć decyzję, co jest przyczyną obecnych dolegliwości. Naszą rolą jest odszukać źródło bólu i przekonać pacjenta, że pozostałe „nieprawidłowości" w opisie są bez znaczenia klinicznego. Przykładem może być brak relacji pomiędzy bólem krzyża, a zmianami degeneracyjnymi w RTG.

Pacjenci, z jakimi schorzeniami stanowią najczęstszą grupę pacjentów, u których stosuje się metodę Cyriaxa i u których metoda ta daje najlepsze efekty?

Medycyna Ortopedyczna wg Cyriax'a jest dedykowana dla wszystkich pacjentów z dolegliwościami aparatu ruchu. Nie tylko pacjentów tzw. ortopedycznych, ale np. pacjent po udarze z bolesnym barkiem, który wg wielu źródeł występuje u tych pacjentów między 16-85%. Ale jednak - jak wcześniej wspomniałem - największą grupę stanowią pacjenci z bólem pleców. Badania statystyczne podają, że bólu pleców doświadcza nawet 65% populacji raz w roku, a 85% raz w życiu. Natomiast ostry ból pleców powiązany z ograniczeniem ruchowym to aż 7,6% populacji. Dużą grupą są pacjenci z urazami sportowymi, co potwierdzają również wyniki statystyczne. Natomiast Medycyna Ortopedyczna wg Cyriax'a jest wprost stworzona dla tych grup pacjentów. Tak więc fizjoterapeuta posługujący się tajnikami filozofii dr Cyriax'a jest poszukiwany na rynku pacjentów z bólem.

Jakie są największe mity (stereotypy) dotyczące metody Cyriax'a?

Największym mitem Medycyny Ortopedycznej wg Cyriax'a jest jej anachronizm, czytając jednak tekst powyżej, jesteśmy w stanie odnaleźć swoje miejsce we współczesnym świecie fizjoterapii. Szkodliwość manipulacji, tutaj w odpowiedzi zapytam, co jest bardziej szkodliwe, podjąć leczenie, opierając się o hipotezę, wykonując zabieg przy braku przeciwwskazań zgodnie ze ściśle określonymi wskazaniami, czy podejmowanie ogólnego postępowania fizjoterapeutycznego. Masaż poprzeczny to nic trudnego do zastosowania, jednak często aplikowany w oparciu o ogólną wiedzę bez dbałości o szczegóły nie daje oczekiwanych rezultatów, i to wystarcza do stwierdzenia, że pacjent nie idzie na Cyriax'a. A przecież Medycyna Ortopedyczna wg Cyriax'a jest kompleksowym systemem diagnostyczno-terapeutycznym, którego niewielką częścią jest głęboki masaż poprzeczny.